Ngày Quốc tế Không sử dụng Túi nilon (3/7): Hành động nhỏ vì một tương lai ít rác thải nhựa hơn
Túi nilon đã và đang là một phần trong cuộc sống tiện lợi hằng ngày, nhưng sự tiện lợi ấy lại đang để lại những vết hằn sâu sắc lên môi trường sống của chính chúng ta. Mỗi năm, ngày 3/7 được chọn làm Ngày Quốc tế Không sử dụng Túi nilon (International Plastic Bag Free Day). Bước sang năm 2026, ngày kỷ niệm này càng trở nên ý nghĩa tại Việt Nam khi những thay đổi trong nhận thức của cộng đồng đang song hành cùng các chính sách mới về giảm rác thải nhựa.
International Plastic Bag Free Day là ngày gì?
International Plastic Bag Free Day được tổ chức vào ngày 3 tháng 7 hằng năm, là chiến dịch môi trường quốc tế do Bag Free World khởi xướng nhằm khuyến khích cộng đồng giảm sử dụng túi ni-lông dùng một lần và hướng đến những giải pháp tiêu dùng bền vững hơn.
Mặc dù không phải là một ngày lễ chính thức của Liên Hợp Quốc, sự kiện này đã được nhiều quốc gia, doanh nghiệp và tổ chức môi trường hưởng ứng thông qua các chiến dịch hạn chế nhựa dùng một lần, khuyến khích sử dụng túi tái sử dụng và nâng cao nhận thức về ô nhiễm nhựa.
Mỗi năm, ngày 3/7 là dịp để nhìn lại những thay đổi nhỏ mà mỗi người có thể thực hiện nhằm giảm áp lực lên môi trường, đồng thời thúc đẩy các doanh nghiệp xây dựng mô hình phát triển thân thiện hơn với thiên nhiên.
Tại Việt Nam, tinh thần này cũng đang dần được cụ thể hóa bằng các chính sách quản lý rác thải nhựa. Theo lộ trình của Luật Bảo vệ môi trường và các văn bản hướng dẫn, từ ngày 1/1/2026, Việt Nam sẽ hạn chế sản xuất và nhập khẩu túi ni-lông khó phân hủy sinh học có kích thước nhỏ hơn 50 × 50 cm và độ dày dưới 50 μm (trừ một số trường hợp đặc biệt). Đây được xem là một bước đi quan trọng nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào túi ni-lông dùng một lần và thúc đẩy các giải pháp thay thế thân thiện hơn với môi trường.
Vì sao chỉ một chiếc túi ni-lông lại trở thành vấn đề toàn cầu?
Túi nilon một vật dụng đại diện cho kỷ nguyên "tiện lợi nhanh" của con người đang tạo ra những cái bẫy vô hình cho hành tinh. Bạn có biết, chúng ta thường chỉ mất 5 giây để lấy một chiếc túi nilon ở chợ hay siêu thị, sử dụng trong 5 phút trên đường về nhà, nhưng Trái Đất phải mất từ 500 đến 1.000 năm để có thể phân hủy hoàn toàn một chiếc túi như vậy.
Sự tiện lợi nhất thời đó đang để lại những hệ lụy không thể đong đếm:
- Hủy hoại hệ sinh thái tự nhiên: Hàng triệu sinh vật biển và các loài hoang dã chết mỗi năm do nuốt phải túi nilon hoặc bị mắc kẹt trong rác thải nhựa.
- Hạt vi nhựa len lỏi vào cơ thể: Túi nilon không mất đi hoàn toàn, chúng chỉ rã ra thành các hạt vi nhựa (microplastics) ngấm vào nguồn nước, đất trồng, gián tiếp đi vào chuỗi thức ăn và xuất hiện ngay trong chính cơ thể con người.
- Gánh nặng cho khí hậu toàn cầu: Quá trình sản xuất túi nilon tiêu tốn một lượng khổng lồ dầu mỏ. Đây là nguồn nhiên liệu hóa thạch trực tiếp gây ra hiệu ứng nhà kính và biến đổi khí hậu.
Điều đáng nói là phần lớn túi ni-lông dùng một lần rất khó được tái chế do giá trị thu hồi thấp và thường lẫn với các loại rác sinh hoạt khác. Chính vì vậy, giảm sử dụng ngay từ đầu vẫn là giải pháp hiệu quả hơn so với xử lý khi chúng đã trở thành rác thải.
Sống xanh có phải chỉ là thay túi ni-lông bằng túi giấy?
Trong nhiều năm qua, khái niệm "sống xanh" đã thay đổi khá nhiều. Trước đây, người ta thường tập trung vào việc thay thế một loại vật liệu bằng một loại vật liệu khác như túi giấy thay túi ni-lông, ống hút giấy thay ống hút nhựa hay ly thủy tinh thay ly nhựa.
Ngày nay, các chuyên gia môi trường lại nhìn vấn đề ở một góc độ rộng hơn. Không chỉ là thay thế, mà còn là giảm nhu cầu sử dụng ngay từ đầu.
Một chiếc túi giấy vẫn cần gỗ, nước và năng lượng để sản xuất. Một chiếc túi vải cũng chỉ thực sự thân thiện với môi trường khi được tái sử dụng nhiều lần. Vì vậy, sống xanh không đơn giản là đổi sang một loại vật liệu khác, mà là xây dựng những thói quen tiêu dùng có trách nhiệm hơn: chỉ mua khi thật sự cần, sử dụng lâu hơn và hạn chế những món đồ dùng một lần.
Một thương hiệu có thể góp phần sống xanh như thế nào?
Đối với doanh nghiệp, phát triển bền vững không chỉ nằm ở việc thay đổi chất liệu của chiếc túi mang về. Đó còn là quá trình xem xét toàn bộ hành trình của sản phẩm: từ nguyên liệu, bao bì, trải nghiệm sử dụng đến những giá trị mà sản phẩm mang lại sau khi được tạo ra.
Một sản phẩm được sử dụng lâu dài, được khách hàng trân trọng và tiếp tục đồng hành trong cuộc sống hằng ngày cũng là một cách giảm thiểu sự lãng phí. Bởi suy cho cùng, điều bền vững nhất không phải là một món đồ được sản xuất để thay thế nhanh chóng, mà là một món đồ đủ giá trị để người ta muốn giữ lại lâu hơn.
Với Himalaya, "Xanh" không chỉ là một thông điệp
Đối với Himalaya, sống xanh không bắt đầu từ những chiến dịch truyền thông, mà từ những thay đổi rất cụ thể trong cách chúng tôi phát triển sản phẩm và vận hành thương hiệu.
Trong quá trình đóng gói đơn hàng, Himalaya từng bước thay thế phần lớn bọc chống sốc ni-lông bằng thùng carton tái chế, vừa đảm bảo an toàn cho sản phẩm, vừa góp phần giảm lượng nhựa dùng một lần.
Ở dòng tinh dầu tán hương, chúng tôi phát triển chai Refill để khách hàng có thể tiếp tục sử dụng lọ thủy tinh cũ thay vì thay mới toàn bộ sản phẩm. Một thay đổi nhỏ, nhưng giúp kéo dài vòng đời của bao bì và hạn chế rác thải phát sinh sau mỗi lần sử dụng.
Với nến thơm, Himalaya triển khai chương trình thu hồi vỏ nến cũ. Khách hàng mang hũ nến đã sử dụng trở lại cửa hàng sẽ nhận ưu đãi 10% khi mua nến mới cùng kích cỡ. Những chiếc hũ thủy tinh ấy sẽ tiếp tục được làm sạch, phân loại và tái sử dụng theo quy trình phù hợp, thay vì trở thành rác thải sau khi ngọn nến cuối cùng đã tắt.
Chúng tôi hiểu rằng những hành động này chưa thể giải quyết toàn bộ vấn đề của môi trường. Nhưng cũng giống như tinh thần của International Plastic Bag Free Day, sự thay đổi bền vững luôn bắt đầu từ những lựa chọn nhỏ được thực hiện một cách kiên trì.
