Vì sao mùi hương có thể gợi bạn nhớ những kỷ niệm quá khứ?
Có bao giờ bạn bắt gặp một mùi hương bất ngờ thoáng qua, dù xa lạ hay thân quen nhưng lại gợi lên cho bạn những ký ức xưa cũ? Mùi hương liên kết với sự hoài niệm rất mạnh mẽ, nó còn có tên gọi riêng là “Hoài niệm mùi hương”. Cùng Himalaya tìm hiểu vì sao mùi hương có thể gợi lại trong bạn những ký ức tươi đẹp và giúp bạn thư giãn nhé.
Hiện tượng hoài niệm mùi hương là gì?
Hoài niệm mùi hương có tên gọi gốc là nostalgic smells, gần như tất cả chúng ta đều trải nghiệm khoảnh khắc một hương thơm thoang thoảng bỗng mang về những ký ức tưởng chừng như đã mất từ lâu.
Theo mô hình bộ nhớ của Atkinson-Shiffrin, thông tin vào não bộ sẽ đi qua 3 bộ nhớ: tạm thời, ngắn hạn và dài hạn. Những ký ức này thực chất vẫn nằm đâu đó trong bộ nhớ dài hạn, nơi lưu trữ thông tin bị quên lãng theo thời gian. Nếu bạn đã từng trải nghiệm hiện tượng này, ngoài những hình ảnh hoài niệm hiện trong tâm trí thì nó sẽ đi kèm với cảm xúc mà bạn đã có về hồi ức ấy. mathilde M, Yankee Candle, Nến thơm, tinh dầu thơm
Cách mùi hương in dấu ký ức
a. Mùi hương có thể chen vào ký ức dài hạn
Ký ức dài hạn là những thông tin đã được in dấu vào trí nhớ của bạn đủ lâu để nằm ngoài nhận thức, chỉ xuất hiện khi cố gắng hồi tưởng lại. Một vài ký ức dài hạn dễ hồi tưởng hơn khi có sự hỗ trợ của mùi hương.
Từ lâu vỏ não có vai trò trong hệ thống khứu giác nguyên thủy, giúp chúng ta ngửi và nhận biết mùi hương. Khu vực OFC (viết tắt của orbitofrontal cortex: vỏ não trán ổ mắt) có nhiệm vụ phân biệt các trải nghiệm giác quan như thị giác, vị giác, thính giác…. và liên kết trải nghiệm đó với một mùi hương nhất định. Như khi giặt đồ cùng mẹ, hương thơm nước xả được vùng vỏ não quả lê nhận biết. Sau đó khu vực OFC sẽ xác định trải nghiệm giặt đồ này thông qua các giác quan để giúp mùi hương in dấu khoảnh khắc đó vào trong vỏ não.
b. Mùi hương kích hoạt những cảm xúc đi kèm ký ức
Điều này diễn ra bởi mối liên hệ giữa khứu giác và hạch hạnh nhân. Hạch hạnh nhân là nơi xử lý những ký ức đi kèm cảm xúc. Mùi hương đi vào mũi, qua dây thần kinh sọ rồi đến khứu giác để giúp não cũng “ngửi” được hương thơm. Hạch hạnh nhân được kích thích bởi mùi hương sẽ gợi lại cảm xúc, kéo theo đó là ký ức hiện lên trong tâm trí bạn như những bóng đèn nhấp nháy.
Mùi hương của ký ức:
Red Apple & Cinnamon - ký ức của những buổi tiệc cuối năm rực rỡ
Hít hà thật sâu làn hương nồng nàn của quế tươi quyện cùng táo đỏ chín mọng, ta như lạc bước vào không gian rực rỡ của những buổi tiệc cuối năm, nơi ánh đèn lấp lánh hòa cùng hơi ấm của sự sum vầy. Mùi gỗ mới và đinh hương đánh thức những ký ức lung linh nhất, khiến mọi stress và những cơn đau đầu mệt mỏi sau một năm dài bận rộn bỗng chốc tan biến. Nhắm mắt lại để vị béo ngọt của vani và bơ vỗ về, bỗng thấy mình nhẹ bẫng, thả lỏng hoàn toàn trong dư vị ngọt ngào của những ngày vui cũ.
Red Apple & Cinnamon chính là "mảnh ghép" của sự an tâm, đưa ta trở về với sự ấm áp vẹn nguyên để chìm vào một giấc ngủ thật sâu và trọn vẹn.
Hương đầu: Táo đỏ, lá quế, đinh hương
Hương giữa: Vỏ táo, đường nâu
Hương cuối: Hổ phách, bơ, siro táo, vani
Sea salt & Orchid - Mùi hương đậm vị hạnh phúc
Chứa đựng thông điệp về niềm vui thanh khiết. Nó là ranh giới giữa niềm vui chân tình của mọi xúc cảm, hương thơm đánh dấu sự mãnh liệt và độ thanh khiết của một khoảnh khắc chợt thoáng qua của hạnh phúc.
Sea Salt & Orchid là sự pha trộn mượt mà và tao nhã giữa hương hoa lan mềm mại với những điểm nổi bật của muối mang lại một mùi hương tinh tế và thanh lịch. Với hương đầu của cam cùng ozone tạo nên hương tươi mới, khoan khoái. Kết hợp của lá xanh, hoa lan Nam Phi cùng muối biển cuốn hút, lan toả như lời thì thầm. Được bao phủ trong sự mềm mại của xạ hương tất cả tạo nên hiệu ứng cuốn hút mà vẫn vô cùng tự nhiên.
Hương đầu: Cam, ozone
Hương giữa: Lá xanh, hoa lan Nam Phi, muối biển
Hương cuối: Hổ phách, xạ hương nhẹ, đậu Tonka
Midsummer’s Night
Midsummer’s Night không chỉ là mùi hương, mà là một ngăn kéo ký ức chứa đựng những đêm hè êm đềm nhất của tuổi trẻ. Khi làn hương cam bergamot và oải hương thanh khiết chạm vào khứu giác, tâm trí ta ngay lập tức được đưa về hiên nhà cũ dưới ánh trăng, nơi làn gió dịu mát xua tan đi mọi oi nồng của thực tại. Sự an tĩnh dần hiện rõ hơn qua nốt gỗ tuyết tùng và cỏ vetiver, như một cái ôm ấm áp và vững chãi xoa dịu những muộn phiền đang còn vấn vương nơi tâm hồn. Để rồi giữa làn hương rêu xanh và xô thơm dịu nhẹ, bạn sẽ nhận ra bình yên thực chất chỉ là việc tìm lại được những cảm xúc nguyên bản trong chính mình. Một mùi hương không huyên náo, nhưng đủ sức khiến mọi mùa hạ cũ quay về ngay trong một hơi thở sâu.
Bạn có muốn tôi tạo thêm một hình ảnh minh họa cho "đêm hè ký ức" này để đăng kèm bài viết không?
Hương đầu: Cam quýt, thân thảo, gỗ, cam bergamot, chanh leo
Hương giữa: Oải hương, thông
Hương cuối: Gỗ tuyết tùng, quả bách xù, cỏ vetiver, cây xô thơm, rêu
Lời kết
Hoài niệm mùi hương không phải là thứ khiến ta sống mãi trong quá khứ, mà là một cách rất dịu dàng để tâm trí được nghỉ ngơi. Trong một khoảnh khắc bất chợt, mùi hương giúp ta chạm lại những cảm xúc đã từng rất thật niềm vui, sự an tâm, hay chỉ đơn giản là cảm giác được trở về một nơi quen thuộc trong chính mình.
Giữa nhịp sống nhiều chuyển động, việc dành cho bản thân một khoảng lặng cùng mùi hương quen thuộc đôi khi đã đủ để cân bằng lại cảm xúc. Dù đó là hơi ấm của những buổi tiệc cuối năm, vị mặn dịu của hạnh phúc mong manh hay sự an tĩnh của một đêm hè cũ, mỗi mùi hương đều có cách riêng để kể lại câu chuyện ký ức.
Và có lẽ, khi ta cho phép mình lắng nghe những ký ức ấy bằng khứu giác, cũng là lúc tâm trí được thư giãn một cách tự nhiên nhất. Himalaya tin rằng, mùi hương nếu được chọn đúng không chỉ làm đầy không gian, mà còn giúp ta kết nối sâu hơn với chính mình, qua những hồi ức dịu dàng chưa từng biến mất.
